حدود 20-25 درصد در بین نسل جوان شهری در شهر های بزرگ به هویت و زبان مازندرانی اهمیت می دهند.

سئوال های پژوهش:

آيا نسلهاي جوان و نسلهاي گذشته به لحاظ هويت مازندراني متفاوت هستند؟

آيا نسلهاي جديد با نسلهاي گذشته هويت فرهنگي متفاوتي دارند؟

آيا ذائقه هاي فرهنگي نسل هاي جديد مثل موسيقي، شعر و ... از هم متفاوت است؟

روش تحقیق:

این مطالعه پیمایشی است و اطلاعات لازم پژوهش از طریق پرسشنامه  جمع آوری شده است. براي سنجش هويت و گرايش نسلي به هويت مازندراني سئوالات (گويه ها) پس از سنجش اعتبار مقدماتی و حذف گويه هاي ضعيف و آزمون مجدد  آلفای کرونباخ 89/0 محاسبه گرديد. جامعه آماری اين تحقیق شامل خانوار هاي ساكن در منطقه شهر ساري در سال 1388 می باشد.حجم نمونه آماری  300 نفر بوده است که با  کنترل نهایی وتفکیک پرسشنامه سالم از نا سالم به 285 تقلیل یافته است. شیوه نمونه گیری تصادفی طبقه ای خوشه اي بوده است.

یافته های تحقیق:

میانگین سنی جامعه مورد مطالعه 28 سال بوده است. مينيمم سني پاسخگويان 15 سال و ماكزيميم 73 سال بوده است كه در اين تحقيق رده سني 30-15 سال به عنوان نسل جديد و سن 31 سال به بالا نسل گذشته طبقه بندي گرديده است.  يافته هاي تحقيقي  نشان می دهد که ازکل پاسخگویان 45 درصد را مجرد و 55 درصد را متاهلین تشکیل می دهند. همچنين  3.6 درصد پاسخگویان بی سواد ، 3.1 درصد  تحصیلات در سطح ابتدایی ، 13.3 درصد اظهارکردند که درسطح راهنمایی تحصیلات دارند ، 43.3 درصد اظهارکردند که درسطح دیپلم تحصیلات دارند ، 13.3 درصد اظهار کردند که درسطح فوق دیپلم تحصیلات دارند ، 16.7 درصد اظهارکردند که درسطح لیسانس و 6.7 درصد اظهارکردند که درسطح فوق لیسانس و بالاتر تحصیلات دارند .

يكي از ابعاد هويتي كه در اين پژوهش مورد سئوال و سنجش قرار گرفته است هويت زباني نسلها بوده است. اينكه آنها چقدر علاقه مندند كه از گويش و يا زبان مازندراني در محاوره و گفتگو با دوستان خود و يا خانواده خود استفاده كنند. يافته هاي تحقيق نشان مي دهد سنين 30-15 سال به عنوان نسل جديد اظهار كرده اند كه 19.7 درصد زياد 3.3 درصد خيلي زياد علاقه مندند از زبان مازندراني استفاده كنند. اما نسل هاي گذشته هويت زباني بيشتري  داشته اند 59.4 درصد خيلي زياد و 24 درصد زياد علاقه مند بوده اند از گويش و يا زبان مازندراني در محاوره و گفتگو با دوستان خود و يا خانواده خود استفاده كنند.

جدول شماره 1: توصيف وضعيت هويتي مازندراني  پاسخگويان (به درصد) در دو نسل 30-15  و 31 سال به بالا

 يكي ديگر از ابعاد هويتي كه در اين پژوهش مورد سنجش قرار گرفته است هويت فرهنگي و احساس تعلق خاطر دو نسل متفاوت به موسيقي و شعر مازندراني بوده است. يافته هاي تحقيق نشان مي دهد كه پاسخگويان در سنين 30-15 سال احساس تعلق فرهنگي كمتري نسبت به ادبيات، شعر و موسيقي مازندراني دارند. همانگونه كه داده هاي جدول نشان مي دهد7.3 درصد زياد و 29.2 درصد اظهار داشته اند خيلي زياد به ادبيات، شعر و موسيقي مازندراني علاقه مندند. اين در حالي است كه سنين 31 سال به بالا و يا نسل هاي پيشين 51 درصد خيلي زياد و 30.5 درصد زياد به ادبيات، شعر و موسيقي مازندراني اظهار علاقه نموده اند.

داده ها نشان مي دهد كه بين هويت مازندراني و سن افراد رابطه معنی داری وجود دارد.هر چه قدر به سن افراد در هر دو نسل افزوده مي شود احساس تعلق خاطر آنها به فرهنگ و هويت مازندراني نيز بيشتر مي گردد.بين تحصيلات و هويت مازندراني در هر دو نسل تفاوت معنا داري يافت نشده است.

همچنين رابطه معنا داري بين جنسيت و هويت مازندراني در هر دو نسل يافت نشده است. اما از لحاظ محل تولد داده هاي جدول نشان مي دهد كساني كه محل تولد آنها شهر بوده است هويت مازندراني آنها كمتر از كساني است كه در روستا تولد يافته اند و اين رابطه در هر دو نسل معني دار است.

نتیجه گیری:

نتيجه اصلي اين بررسي نشانگر اين است كه شكل هويت مازندراني نسلهای جدید و نسلهاي گذشته متفاوت است. مطالعه به وضوح  وجود تفاوت نسلی بين نسلهای جدید و نسلهاي گذشته را تائيد مي كند. بر اساس اين تحقيق مي توان استدلال كردكه احساس تعلق خاطر به فرهنگ و ارزشهای بومی مازندراني در نسلها كه سبب همبستگي اجتماعي  یک جامعه را مهیا مي سازد يكسان نيست.

نسل جديد احساس تعلق كمتري به فرهنگ زباني و شعر و موسيقي بومي خود دارند نسل هاي جديد به دليل تفاوت هاي كه با نسل گذشته دارندكمتر از گويش و يا زبان مازندراني در محاوره و گفتگو با دوستان خود و يا خانواده خود استفاده كنند.

نتايج به دست آمده تحقيق ضمن تائيد تفاوت نسلي نشان مي دهد ويژگي  هايي مثل محل تولد شهري باعث كاهش هويت محلي مي گردد. كه به نظر مي رسد از جريان شهرنشيني و مدرنيزاسيون تاثير پذيرفته است. در دنياي جديد در يكي دو دهه گذشته با ورود تكنولوژ‍ي هاي نوين ارتباطاتي فرهنگ و هويت بومي با چالشهاي روزافزوني روبرو است.

زماني كه منابع هویتی نسلی، تقویت کننده یکدیگر نباشند و پیوستگی نسلی را به همراه نداشته باشند زمینه برای ظهور و بروز تعارض نسلی فراهم می گردد. به گونه ای که نسل جديد هویت خود را در نفی و تعارض با  نسل هاي گذشته خود می بیند. در اين صورت  تفاوت  نسلي منجر به تعارض نسلي مي گردد كه حاصلي جز مرگ فرهنگ و هويت مازندراني را در درازمدت در بر نخواهد داشت.

نسل هاي جديد رابطه و احساس تعلق خود را به فرهنگ مازندراني از دست خواهند داد. ديگر نسلهاي جديد تر به مازندراني بودن خود افتخار نمي كند. زبان مازندراني صحبت نمي كند و شعر و موسيقي مازندراني بي علاقه مي شود و تعلق خاطر خود را به فرهنگ ديرين خود از دست مي دهد. و فرهنگ مازندراني متروك خواهد ماند اين عدم اشتراک هاي فرهنگی بین نسل گذشته و نسل جديد حتي ممكن است انواع آسيب هاي اجتماعي و بيماري بحران هویتی را گرفتار فرهنگ مازندران نمايد.

منبع : اساره سو

استاديار گروه علوم اجتماعي دانشگاه مازندران